Novi Sad kentindeki tren istasyonunun çatısının Kasım 2024’te çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi, Sırbistan’da hükümete yönelik tepkileri artırdı. Göstericiler, facianın arkasında yolsuzluk ve denetimsizlik bulunduğunu savunarak sorumluların hesap vermesini istedi.
Öğrenciler ve akademisyenlerin öncülük ettiği protestolar haftalarca devam etti. Başlangıçta hesap verebilirlik ve adalet talepleri etrafında şekillenen hareket, zamanla siyasi bir güce dönüştü.
Öğrenciler Kendi Listelerini Oluşturdu
2025’in ortalarına doğru siyasi bir harekete dönüşen öğrenciler, muhalefet partileriyle ortak hareket etmek yerine bağımsız bir aday listesi oluşturma kararı aldı.
250 kişilik listede öğrencilere yer verilmezken akademisyenler, doktorlar, sporcular, sanatçılar ve ekonomistler gibi toplumun farklı kesimlerinden isimler öne çıktı. Adaylar, öğrencilerin oluşturduğu yurttaş meclislerinde yapılan oylamalarla belirlendi.
Bu yöntemle hareket, yalnızca üniversite öğrencilerinin değil, toplumun farklı kesimlerinin de desteğini kazanmayı hedefledi.
“Her Köye Bir Öğrenci” Kampanyası
İktidarın ana akım medya üzerindeki etkisi nedeniyle seslerini geniş kitlelere duyurmakta zorlanan öğrenciler, stratejilerini kırsal bölgelere yöneltti. Aleksandar Vucic’in güçlü destek aldığı bölgelerde yürütülen kampanyada, “Her köye bir öğrenci” sloganı kullanıldı.
Köy köy ve ev ev dolaşan öğrenciler, vatandaşların sorunlarını dinledi. Siyasetten uzaklaşan seçmenleri sandığa gitmeye çağıran hareket, doğrudan iletişim yoluyla seçmen desteğini artırmaya çalıştı.
Kampanyada yolsuzlukla mücadele, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması, tekellerin dağıtılması ve Vucic yönetimi döneminde imzalanan büyük ölçekli sözleşmelerin incelenmesi gibi vaatler öne çıktı. Hareketin dikkat çeken sloganlarından biri ise “Sırbistan mı, mafya mı?” oldu.
Listenin İlk Sırasında Bir Kardiyolog Var
Öğrenci hareketinin oluşturduğu listenin ilk sırasında 56 yaşındaki tıp profesörü ve kardiyolog Ilija Srdanovic yer aldı. Listede ayrıca üniversite öğretim üyeleri, doktorlar, sanatçılar, sporcular ve ekonomistler gibi farklı meslek gruplarından isimler bulunuyor.
Adayların belirlenmesinde yurttaş meclislerinde yapılan oylamaların kullanılması, hareketin tabandan örgütlenme anlayışının önemli bir parçası olarak öne çıktı.
