Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde sürdürülen 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ve 4 bin 500 yıllık insan biçimli idol başı gün yüzüne çıkarıldı. Farklı dönemlere ait iki buluntu, antik kentte yaşayan toplulukların müzik kültürü, inançları ve günlük yaşamına ilişkin yeni bilgiler sunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar sırasında bulunan kemik flüt, Troya'da 160 yılı aşkın kazı tarihinde ortaya çıkarılan ilk ve tek müzik aleti olması nedeniyle dikkat çekti. Keşif, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından 22 Ekim'de duyuruldu.
Troya'da müzik kültürüne ilişkin önemli bulgu
Arkeolojik değerlendirmelere göre yaklaşık 2 bin 800 yıllık flüt, MÖ 750 ile 480 yılları arasına tarihlenen Arkaik Dönem'e ait yerleşim tabakasında bulundu. Bu dönem, müziğin yalnızca eğlence amacıyla değil, dini törenlerde ve kamusal yaşamda da kullanıldığı bir zaman dilimi olarak biliniyor.
Flütün gövdesine bağlı baş kısmının korunmuş olması, eserin yapısının ve nasıl kullanılmış olabileceğinin araştırılmasına imkân sağlıyor. Kemik gibi organik malzemelerden üretilen müzik aletlerinin binlerce yıl boyunca bozulmadan günümüze ulaşması zor olduğundan, buluntu arkeolojik açıdan ayrıca önem taşıyor.
Araştırmaların ilerlemesiyle eserin işlevi ve dönemin müzik kültürüyle ilişkisi hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılması bekleniyor.
4 bin 500 yıllık idol başı da bulundu
Kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan ikinci eser ise yaklaşık 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı oldu. Troya II kent kapısı çevresinde bulunan eser, Erken Tunç Çağı'na tarihleniyor.
Küçük boyutlu insan biçimli idoller, Batı Anadolu arkeolojisinde bilinen buluntular arasında yer alıyor. Bu tür eserler, dönemin sembolik dünyasını, üretim geleneklerini ve farklı topluluklar arasındaki kültürel ilişkileri anlamaya yardımcı oluyor.
Yeni idol başının bulunduğu tabaka, eserin yalnızca yaşını belirlemek açısından değil, hangi koşullarda kullanılmış olabileceğini araştırmak bakımından da önem taşıyor. Kazı ekibi, buluntuların bilimsel yöntemlerle incelenmesi ve korunması çalışmalarını sürdürüyor.
Troya'nın binlerce yıllık geçmişine yeni bir katkı
Troya, farklı dönemlerden izler taşıyan çok katmanlı bir yerleşim alanı olarak arkeoloji dünyasının önemli merkezleri arasında bulunuyor. Antik kentteki yerleşim geçmişi, MÖ 3. binyılın başlarından MS 13. yüzyıla kadar uzanıyor.
Bu yıl ortaya çıkarılan iki eser, Troya tarihinin yalnızca savaşlar ve Homeros destanları üzerinden değil, burada yaşamış insanların sanatsal faaliyetleri, inançları ve kültürel alışkanlıkları üzerinden de incelenmesine katkı sağlıyor.
Kazı çalışmalarının devam etmesiyle antik kentin farklı dönemlerine ilişkin yeni bulguların ortaya çıkarılması ve mevcut eserlerin bilimsel araştırmalarla gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.
