Türkiye, Bulgaristan ve Romanya savunma bakanları tarafından yayımlanan ortak bildiride, Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan saldırılara tepki gösterildi. Ukrayna’ya karşı yürütülen savaş kapsamında yaşanan olayların tehlikeli bir tırmanışa işaret ettiği belirtilen bildiride, bölgenin güvenliği ve istikrarının korunmasının önemine dikkat çekildi.
Üç ülke, Karadeniz’de seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınması ve deniz güvenliğinin güçlendirilmesi yönündeki kararlılıklarını yineledi. Açıklamada, saldırılarda hayatını kaybeden denizciler için üzüntü dile getirilirken, vatandaşları ve gemileri saldırılardan etkilenen ülkelerle dayanışma mesajı verildi.
KÜRESEL TİCARET VE GIDA GÜVENLİĞİ VURGUSU
Ortak bildiride, Karadeniz’in uluslararası ticaretin yanı sıra tahıl, gübre ve enerji taşımacılığı açısından önemli bir güzergâh olduğu hatırlatıldı. Deniz trafiğinde yaşanabilecek aksaklıkların küresel tedarik zincirlerini, gıda güvenliğini ve enerji arzını olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Özellikle Afrika, Orta Doğu ve Asya’daki kırılgan bölgelerin bu tür aksamalardan etkilenebileceğine işaret edilen açıklamada, tüm taraflara ticari gemileri, denizcilik altyapısını ve seyrüsefer serbestisini tehlikeye atabilecek eylemlerden kaçınma çağrısı yapıldı.
MONTRÖ SÖZLEŞMESİ VE ULUSLARARASI HUKUK HATIRLATILDI
Karadeniz’de güvenliğin ve bölgesel istikrarın korunması amacıyla uluslararası hukuka uyulmasının gerekliliği vurgulandı. Bildiride, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve geçerli uluslararası insancıl hukuk kurallarına uygun hareket edilmesi gerektiği ifade edildi.
NATO müttefikleri olan Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın bölgenin güvenlik ihtiyaçlarına kendi imkân ve kabiliyetleriyle katkı sağladığı belirtilen açıklamada, NATO’nun caydırıcılık ve savunma alanındaki desteğinin de takdir edildiği kaydedildi.
ÜÇ ÜLKE ARASINDA İSTİHBARAT VE ASKERÎ İŞ BİRLİĞİ ARTIRILACAK
Ortak bildiride, Karadeniz’de güvenliği ve istikrarı desteklemek amacıyla üç ülkenin üzerinde uzlaştığı adımlar da sıralandı.
Bu kapsamda Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın şu alanlarda iş birliğini güçlendirmesi kararlaştırıldı:
- Gerektiğinde NATO ile koordinasyon içinde bilgi ve istihbarat paylaşımını artırmak.
- Deniz güvenliği alanındaki farkındalığı geliştirmek ve erken uyarı mekanizmalarını iyileştirmek.
- Silahlı kuvvetler arasındaki iş birliği ve koordinasyonu sürdürmek.
- Bölgesel güvenliğe yönelik istişareleri, bilgi alışverişini ve uygulanabilir tedbirlerin belirlenmesini kolaylaştırmak.
Bildiride ayrıca, üç ülke arasındaki görüşmelerin sonraki turlarının Ankara ve Bükreş’te gerçekleştirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.
Ortak açıklama, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın Karadeniz’de güvenliğin, istikrarın ve ticari deniz ulaşımının korunmasına yönelik iş birliğini sürdürme kararlılığını ortaya koydu.
