Medicana Ataköy Hastanesi Hematoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Songül Şerefhanoğlu, mevsim geçişlerinde sık görülen halsizlik, enerji kaybı ve konsantrasyon güçlüğünün altında farklı sağlık sorunlarının yatabileceğini söyledi.
Hava sıcaklıklarının düşmesi, günlerin kısalması ve günlük yaşam alışkanlıklarının değişmesinin yorgunluğa neden olabildiğini belirten Şerefhanoğlu, uzun süre devam eden şikâyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kansızlık farklı belirtilerle ortaya çıkabiliyor
Aneminin, kandaki hemoglobin düzeyinin yaş ve cinsiyete göre belirlenen normal değerlerin altında olması şeklinde tanımlandığını aktaran Şerefhanoğlu, hemoglobinin akciğerlerden alınan oksijeni dokulara taşıdığını ifade etti.
Hemoglobin seviyesinin düşmesiyle dokulara ulaşan oksijen miktarının azalabileceğini belirten Şerefhanoğlu, halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi, baş ağrısı, ciltte solukluk, kalp çarpıntısı ve efor sırasında nefes darlığının anemi belirtileri arasında yer aldığını söyledi. Kesin tanı için kan sayımı ve gerekli laboratuvar incelemelerinin yapılması gerektiğini kaydetti.
Her kansızlık demir eksikliğinden kaynaklanmıyor
Toplumda kansızlık denildiğinde ilk akla gelen nedenin demir eksikliği olduğunu ancak her aneminin aynı sebepten kaynaklanmadığını belirten Şerefhanoğlu, B12 ve folat eksiklikleri, kronik inflamatuvar hastalıklar, böbrek hastalıkları, kemik iliğini etkileyen hastalıklar ve kalıtsal kan hastalıklarının da kansızlığa yol açabileceğini ifade etti.
Yoğun adet kanaması yaşayan kadınlar, gebeler, yetersiz veya dengesiz beslenen kişiler ile sindirim sisteminden kan kaybı yaşayanların demir eksikliği açısından risk taşıdığını belirten Şerefhanoğlu, tedaviye başlamadan önce kansızlığın nedeninin araştırılması gerektiğini vurguladı.
Hemoglobin normal olsa da demir depoları azalabilir
Kan tahlillerinde hemoglobin kadar ferritin değerinin de önemli olduğuna dikkat çeken Şerefhanoğlu, ferritinin vücudun demir depoları hakkında bilgi verdiğini söyledi.
Hemoglobin değeri normal olsa bile demir depolarının azalmış olabileceğini belirten Şerefhanoğlu, bu durumdaki kişilerde halsizlik, yorgunluk, egzersiz kapasitesinde azalma, saç dökülmesi ve konsantrasyon güçlüğü görülebileceğini aktardı.
Ferritin değerinin enfeksiyon ve inflamasyon gibi durumlarda da yükselebileceğini hatırlatan Şerefhanoğlu, test sonuçlarının diğer kan değerleri ve kişinin genel sağlık durumuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
B12 ve folat eksikliği yalnızca kansızlık yapmıyor
B12 vitamini eksikliğinin sinir sistemini de etkileyebildiğini belirten Şerefhanoğlu, unutkanlık, dikkat dağınıklığı, el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve denge sorunlarının bu eksiklikte görülebilen belirtiler arasında bulunduğunu ifade etti.
Folat eksikliğinin de kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozarak kansızlığa neden olabileceğini söyleyen Şerefhanoğlu, vitamin takviyelerine başlamadan önce kan testleriyle eksikliğin belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Nedensiz morarmalar ve tekrarlayan enfeksiyonlara dikkat
Halsizlik, solukluk ve çabuk yorulma gibi belirtilerin bazı kemik iliği hastalıklarında da görülebileceğini belirten Şerefhanoğlu, löseminin yalnızca kansızlıkla ortaya çıkmadığını söyledi.
Nedensiz morarmalar, cilt altında küçük kanama noktaları, sık tekrarlayan enfeksiyonlar, uzun süren ateş, gece terlemeleri, istemsiz kilo kaybı, kemik ve eklem ağrıları ile lenf bezlerinde büyümenin dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer aldığını aktardı.
Tam kan sayımında hemoglobin, lökosit ve trombosit değerlerindeki anormalliklerin ileri inceleme gerektirebileceğini belirten Şerefhanoğlu, bu bulguların tek başına lösemi tanısı koydurmayacağını, kesin tanı için gerekli görülen durumlarda ek tetkiklerin yapılacağını ifade etti.
Doktor önerisi olmadan takviye kullanmayın
Halsizlik yaşayan kişilerin doğrudan demir veya vitamin takviyelerine yönelmesinin doğru olmadığını vurgulayan Şerefhanoğlu, gereksiz demir kullanımının vücutta demir birikmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.
B12 ve folat takviyelerinin de gerekli değerlendirmeler yapılmadan kullanılmaması gerektiğini belirten Şerefhanoğlu, özellikle folat kullanımının eşlik eden B12 eksikliğinin tanısının gecikmesine yol açabileceğini söyledi.
Şerefhanoğlu, uzun süren yorgunluk ve halsizlik şikâyetlerinin nedeninin araştırılması, tedavide ise yalnızca eksik değerlerin değil, bu eksikliklere yol açan sağlık sorunlarının da ele alınması gerektiğini kaydetti.
