Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hayvancılık sektörüne yönelik desteklerin artırılacağını belirterek, 2027 yılı için ayrılması planlanan destek bütçesinin 54,5 milyar liraya çıkarılacağını bildirdi.
Ankara'nın Lalahan ilçesinde bulunan Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesindeki Genomik Test Merkezi'nin açılışı gerçekleştirildi. Programa Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanı sıra AK Parti Ankara Milletvekili Jülide Sarıeroğlu, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay ile Ankara Üniversitesi Rektörü Necdet Ünüvar katıldı.
Açılışta konuşan Bakan Yumaklı, hayvancılığın yalnızca üretim faaliyetinden ibaret olmadığını, gıda arz güvenliği, kırsal kalkınma ve üreticilerin geleceği açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Sektörde önceliklerinin üretim miktarını artırmanın yanında verimlilik, kalite ve sürdürülebilirliği geliştirmek olduğunu belirten Yumaklı, bilimsel çalışmaların, teknolojinin ve yetiştiricilerin deneyiminin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
HAYVANCILIK DESTEKLERİ 54,5 MİLYAR LİRAYA YÜKSELECEK
Hayvancılık sektörüne son 24 yılda sağlanan desteklerin toplam 663 milyar liraya ulaştığını aktaran Yumaklı, bu süreçte büyükbaş hayvan varlığının yüzde 80, küçükbaş hayvan varlığının yüzde 91, kırmızı et üretiminin yüzde 144 ve süt üretiminin yüzde 155 oranında arttığını kaydetti.
Türkiye'nin sığır sütü üretiminde dünya genelinde 10'uncu, Avrupa Birliği ülkeleri arasında 3'üncü sırada bulunduğunu belirten Yumaklı, sığır eti üretiminde ise dünyada 8'inci, Avrupa'da ilk sırada yer aldığını söyledi.
2026 yılında hayvansal üretim desteklerinin önceki yıla kıyasla yüzde 39,5 artırılarak 38,5 milyar liraya çıkarıldığını hatırlatan Yumaklı, 2027 yılı için yeni hedefi şu sözlerle açıkladı:
"İnşallah Yüce Meclisimizden de onay aldığı takdirde, 2027 yılı için bu destek bütçesini yüzde 41,5 artırarak 54,5 milyar liraya yükseltmiş olacağız."
HAYVAN HASTALIKLARIYLA MÜCADELEDE YERLİ AŞI HAMLESİ
Hayvancılıkta verimli üretimin temel şartlarından birinin hayvan sağlığının korunması olduğunu vurgulayan Yumaklı, yerli aşı geliştirme çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Şap Enstitüsü'nün uluslararası standartlara taşınmasının hedeflendiğini belirten Yumaklı, Ankara Etlik ve İstanbul Pendik'te aşı üretim merkezleri kurulması için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Koyun ve keçi çiçeği ile koyun-keçi vebasına yönelik aşıların birleştirilmesi çalışmasının tamamlandığını ve saha denemelerine geçildiğini aktaran Yumaklı, Avrupa'da yaygın olarak görülen mavi dil hastalığına karşı da aşı geliştirme faaliyetlerinin devam ettiğini kaydetti.
Yürütülen çalışmalar sonucunda koyun-keçi vebası ve brusella hastalığı odaklarında yüzde 68, mavi dil hastalığında yüzde 70, koyun-keçi çiçeği hastalığında ise yüzde 41 azalma sağlandığını belirten Yumaklı, hedeflerinin hastalıkları tamamen ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.
Hayvan hastalıkları ve diğer nedenlerden kaynaklanan yavru kayıplarına yönelik tazminat miktarlarının da yüzde 100 artırıldığını açıklayan Yumaklı, bu yıl buzağı başına 20 bin lira, kuzu ve oğlak kayıpları için ise 4 bin lira destek ödemesi yapılacağını bildirdi.
Ayrıca büyükbaş hayvanların doğumdan kesime kadar dijital ortamda takip edilmesini sağlayan güvenli elektronik küpe sisteminin devreye alındığını belirten Yumaklı, yetiştiricilerden aşı ve küpe ücreti alınmaması kararının da hayata geçirileceğini ifade etti.
GENOMİK TESTLERLE DAMIZLIK HAYVAN SEÇİMİ GELİŞECEK
Genomik Test Merkezi'nin hayvancılık alanında önemli bir bilimsel yatırım olduğunu belirten Yumaklı, DNA analizleri sayesinde hayvanların genetik özelliklerinin erken yaşta tespit edilebileceğini söyledi.
Bu yöntemle damızlık hayvan seçimlerinin daha doğru yapılacağını ifade eden Yumaklı, böylece verimliliğin artırılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve işletmelerin rekabet gücünün yükseltilmesinin amaçlandığını kaydetti.
Genomik Seleksiyon Projesi'nin ilk olarak Siyah Alaca ırkıyla başlatıldığını, 2022 yılında Simental ırkının da çalışmaya dahil edildiğini aktaran Yumaklı, 2025 yılında diğer ırk ve türleri de kapsayacak Ülkesel Genomik Seleksiyon Projesi'nin hazırlandığını bildirdi.
Proje kapsamında referans popülasyonda 35 bin 372 hayvana ulaşıldığını açıklayan Yumaklı, 2023 yılından itibaren damızlık işletmelerinde dünyaya gelen dişi buzağıların genomik testlerinin devlet desteğiyle gerçekleştirildiğini belirtti.
Bugüne kadar 7 bin 659 buzağıya genomik test uygulandığını ve damızlık değerlerinin belirlendiğini aktaran Yumaklı, Türkiye'nin kendi genetik verisini üreten ve hayvan ıslahı çalışmalarını bilimsel temellerle yürüten bir ülke konumuna ulaşmasını hedeflediklerini söyledi.
Yumaklı, Genomik Test Merkezi'nin yetiştiricilerin daha isabetli kararlar almasına katkı sağlayacağını ve Türkiye'nin hayvancılık alanındaki uluslararası rekabet gücünü artıracağını sözlerine ekledi.
