İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı'nda gece saatlerinde yedi petrol tankerinin saldırıya uğradığını veya deniz mayınları nedeniyle hasar gördüğünü bildirdi. İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'ne dayandırılan açıklamada, dört tankerin petrol transferi sırasında hedef alındığı ve alev aldığı, diğer üç tankerin ise deniz mayınlarına çarparak hasar gördüğü öne sürüldü.
Associated Press'in (AP) aktardığı bilgilere göre, söz konusu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı. İran'ın açıklamasında olası can kayıplarına ilişkin de bilgi verilmedi. Gelişme, İran ile ABD arasındaki gerilimin deniz taşımacılığı ve enerji sevkiyatı üzerindeki etkilerine ilişkin endişeleri artırdı.
İran'dan ABD üslerine yönelik uyarı
İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, ABD'nin ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine destek vermeyi sürdürmesi halinde bölgedeki Amerikan askeri üslerinin de hedef alınabileceği uyarısında bulundu.
Tahran yönetimi, stratejik su yolundaki denetimini müzakerelerde önemli bir koz olarak görüyor. ABD'nin bölgedeki gemi trafiğine yönelik askeri desteği ise iki ülke arasındaki gerilimin başlıca başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Petrol sevkiyatı devam ediyor ancak maliyetler yükseliyor
Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerine rağmen petrol tankerlerinin bölgeden geçişi tamamen durmadı. AP'nin Lloyd's List Intelligence verilerine dayandırdığı habere göre, bazı tankerler Körfez ülkelerinden çıkardıkları petrolü, ABD askeri koruması altında ve çoğunlukla gece saatlerinde taşımaya devam ediyor.
Taşımacılıkta kullanılan yöntemlerden biri, gemilerin konum sistemlerini ve cep telefonlarını kapatarak Umman kıyıları yakınındaki korumalı rotayı izlemelerini içeriyor. Petrol daha sonra Umman Körfezi'nde bekleyen başka tankerlere aktarılabiliyor. Bu yöntem sevkiyatın sürmesine yardımcı olsa da yolculuk süresini ve maliyetleri artırıyor.
Lloyd's List Intelligence, ekim ayında ticari gemilere yönelik bildirilen saldırıların sayısının 28'e ulaştığını belirtti. Şirketin değerlendirmesine göre, yüksek maliyetlere karşın bazı deniz taşımacılığı şirketleri bölgedeki faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor.
Birleşmiş Milletler'den diplomasi çağrısı
Birleşmiş Milletler, ticari gemilerin hedef alınmaması gerektiğini vurgulayarak Washington ile Tahran arasında diplomatik temasların yeniden güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
BM Sözcüsü Stephane Dujarric, boğazdaki geçişlerin yeniden güvenli şekilde sağlanması ve bölgedeki gerilimin düşürülmesi gerektiğini ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Tahran'ın diplomasiye açık olduğunu ancak kendisini savunmaya hazır bulunduğunu açıkladı.
İran, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı sona erdirmesi gibi koşulların karşılanması halinde boğazı bir hafta içinde tamamen açmayı öngören bir teklif sundu. ABD Başkanı Donald Trump ise daha önce bu teklifi reddetmişti. Buna karşın taraflar arasında dolaylı görüşmelerin devam ettiği bildirildi.
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin önümüzdeki günlerde petrol sevkiyatının güvenliği, enerji maliyetleri ve bölgedeki diplomatik girişimler üzerindeki etkisi yakından izlenecek.
